Białystok bywa przystankiem w drodze na Biebrzę albo do Białowieży, a szkoda, bo w promieniu godziny jazdy od miasta macie barokowy pałac, drewniane osiedla, tatarskie meczety, żydowskie miasteczko nad Narwią i puszczę, która zaczyna się za rogatkami. Oto co warto zobaczyć w Białymstoku i okolicach, ułożone tak, żeby zmieścić to w długim weekendzie i nie spędzić go w samochodzie.
Co warto zobaczyć w Białymstoku
Pałac Branickich, ogrody i Planty
Wizytówka miasta, późnobarokowa rezydencja hetmana Jana Klemensa Branickiego, nazywana Wersalem Północy. Ogrody z rzeźbami, przystrzyżonymi szpalerami i stawami obejdziecie bezpłatnie. Na wieży zegarowej działa jeden z najstarszych zegarów wieżowych w Polsce, chodzący od ponad 260 lat. W prawym skrzydle i XVII-wiecznych piwnicach mieści się Muzeum Historii Medycyny i Farmacji. Obok pałacu zaczynają się Planty, prawie 15 hektarów zieleni w samym centrum, z fontannami podświetlanymi wiosną i latem po zmroku.
Rynek Kościuszki, Fara i sobór św. Mikołaja
Kilka minut spacerem od pałacu. W Ratuszu mieści się Muzeum Podlaskie z galerią malarstwa polskiego, które organizuje też spacery z przewodnikiem po mieście. Przy ul. Kościelnej stoi bazylika archikatedralna, czyli Fara. Większy, czerwony kościół neogotycki przyciąga wzrok, ale starszy jest mały, biały kościół obok, najstarsza murowana budowla Białegostoku. Przy ul. Lipowej stoi prawosławny sobór św. Mikołaja z 1846 roku. Wejdźcie podczas niedzielnej liturgii, żeby usłyszeć śpiew chóru.
Muzeum Pamięci Sybiru
Nowoczesne muzeum przy ul. Węglowej 1, z ponad 2 tys. m² ekspozycji o Polakach zesłanych na Syberię, w carskiej Rosji i w ZSRR. Zarezerwujcie co najmniej dwie godziny, wychodzi się stamtąd w ciszy.
Śladami Zamenhofa i Szlak Dziedzictwa Żydowskiego
W Białymstoku urodził się Ludwik Zamenhof, twórca esperanto. Centrum jego imienia opowiada o wielokulturowym mieście, w którym przed wojną większość mieszkańców stanowili Żydzi. Szlak Dziedzictwa Żydowskiego prowadzi po miejscach, które po nich zostały.
Bojary – drewniany Białystok
Dawna wieś wchłonięta przez miasto w XVIII wieku, dziś osiedle drewnianych domów z gankami i okiennicami, kilka minut od centrum, między blokami. Przejdźcie ulicami Staszica, Koszykową i Wiktorii. Mieszkańcy od lat walczą o zachowanie tej zabudowy, a efekt widać na każdym podwórku. To dobry przedsmak drewnianego Supraśla.
Opera i Filharmonia Podlaska – taras widokowy na dachu
Nawet jeśli nie idziecie na spektakl, wejdźcie na dach gmachu przy ul. Odeskiej 1. Jest tam ogród i taras widokowy z panoramą miasta oraz rzeźba „Głowa kompozytora” Teresy Murak. Podobno włożenie dłoni w jej usta przynosi szczęście.
Z dziećmi: Akcent ZOO i Muzeum Wojska
Kameralne Akcent ZOO przy ul. Podleśnej, w Parku Zwierzynieckim, pokazuje zwierzęta żyjące w Polsce, m.in. żubry i wilki. Starsze dzieci wciągnie Muzeum Wojska. Więcej pomysłów w tekście Supraśl z dziećmi.
Białystok wieczorem i gdzie zjeść
Wiosną i latem centrum żyje do późna: ogródki przy Rynku Kościuszki, festiwale na dziedzińcu Pałacu Branickich, a w studyjnym Kinie Forum ambitne filmy i festiwal krótkich metraży Żubroffka. Zamiast pierwszej knajpy przy rynku wybierzcie sprawdzone adresy: Świętojańska 21 obok filharmonii (kuchnia regionalna w nowoczesnym wydaniu i pizza na zakwasie), Kwestię Czasu przy ul. Akademickiej (polskie dania w nowej odsłonie, dużo opcji wege) albo Lipcowy Ogród w Hotelu Podlasie (pierogi z kurkami, babka i smaki kresowe). Tanio i domowo zjecie w barach mlecznych Społem, np. w Barze Topolanka, a chaczapuri w gruzińskiej piekarni Cziora.
Co zobaczyć w okolicach Białegostoku
Supraśl – monaster, ikony i babka ziemniaczana (ok. 20 min od miasta)
Uzdrowiskowe miasteczko z Monasterem Zwiastowania, Muzeum Ikon, Pałacem Buchholtzów, bulwarami nad rzeką i Teatrem Wierszalin. Do tego kajaki, szlaki rowerowe i najlepsza babka ziemniaczana w regionie. Pełną listę znajdziecie na stronie atrakcje Supraśla, a lokale w przewodniku kulinarnym.
Puszcza Knyszyńska i Arboretum w Kopnej Górze
Największy kompleks leśny w okolicy, z rezerwatami, szlakami pieszymi i rowerowymi oraz jesiennym rykowiskiem. Arboretum w Kopnej Górze to ponad 20 hektarów drzew i krzewów z różnych stron świata, najładniejsze w maju i październiku. Zacznijcie od przewodnika po Puszczy Knyszyńskiej.
Wasilków i Sanktuarium Świętej Wody
Między Białymstokiem a Supraślem leży Święta Woda: sanktuarium ze źródełkiem i Górą Krzyży, na której pielgrzymi postawili tysiące krzyży. Historia łączy się z Supraślem: w 1719 roku dzierżawca supraskiej papierni miał tu odzyskać wzrok po wypiciu wody ze źródła i w podzięce ufundował kaplicę. Weźcie butelkę na wodę.
Czarna Wieś Kościelna – szlak rękodzieła
Około 24 km od Białegostoku, w Puszczy Knyszyńskiej. We wsi działa kuźnia prowadzona przez kolejne pokolenia kowali i pracownie garncarskie, w których ulepicie własny dzbanek. Kupicie tu też domowe kiszonki i kwas z buraka. Latem po drodze możecie się wykąpać w zalewie Czapielówka w Czarnej Białostockiej.
Choroszcz – letni pałac Branickich
Niewielki pałac, w którym Muzeum Podlaskie urządziło wnętrza pałacowe z epoki. Dobre uzupełnienie wizyty w Pałacu Branickich, zwłaszcza w deszczowy dzień.
Tykocin nad Narwią
Miasteczko założone w 1425 roku, przez osiemnaście pokoleń dom dla społeczności żydowskiej. Zobaczcie barokowy kościół Trójcy Przenajświętszej ufundowany przez Jana Klemensa Branickiego i sąsiedni Alumnat, dawny przytułek dla weteranów, dziś hotel z restauracją i ogródkiem nad Narwią. Obowiązkowo wejdźcie do Wielkiej Synagogi, jednej z najstarszych i drugiej co do wielkości w Polsce. Bilety kupicie online albo na miejscu, razem z audioprzewodnikiem. W jej piwnicach od 1978 roku działa restauracja Tejsza z kuchnią żydowską: kugel, śledzie, cymes. Na koniec odbudowany królewski zamek z XV wieku, zwiedzany z przewodnikiem.
Narwiański Park Narodowy: Kurowo i kładka Waniewo–Śliwno
Polska Amazonka w miniaturze, czyli rozlewiska Narwi. W Kurowie zacznijcie od Ośrodka Edukacji Przyrodniczej „Młynarzówka”, gdzie kupicie bilety do parku i sprawdzicie, czy kładki są dostępne. Stamtąd prowadzi ścieżka „Kładka Wśród Bagien”. Około 7 km dalej, w Waniewie, zaczyna się kładka do Śliwna z pływającymi platformami, które przeciągacie przez rzekę liną. Dzieci zachwycone, dorośli też, choć udają, że nie. Weźcie kalosze, bo przy wysokiej wodzie część trasy bywa zalana.
Kruszyniany i Bohoniki – Szlak Tatarski
Drewniane meczety, tatarskie mizary i kuchnia, dla której warto przejechać godzinę. W Kruszynianach zjecie pierekaczewnik, w Bohonikach zobaczycie drugi z dwóch zabytkowych drewnianych meczetów w Polsce. Szczegóły w przewodniku po Kruszynianach.
Kraina Otwartych Okiennic
Trześcianka, Soce i Puchły, czyli wsie z kolorowymi okiennicami i cerkwiami. Około godziny drogi na południe. Trasa tutaj.
Plan na 3 dni: Białystok, Supraśl i okolice
- Dzień 1 – Białystok: Pałac Branickich i ogrody, Rynek Kościuszki, obiad w centrum, Muzeum Pamięci Sybiru, spacer po Bojarach. Wieczorem powrót do lasu i balia.
- Dzień 2 – Supraśl i puszcza: monaster i Muzeum Ikon, babka ziemniaczana na obiad, po południu kajaki albo Arboretum w Kopnej Górze.
- Dzień 3 – do wyboru: Tykocin i kładka w Waniewie albo Kruszyniany i Bohoniki. Obie trasy da się połączyć z powrotem do domu.
Wersję na dwa dni, rozpisaną godzina po godzinie, znajdziecie na stronie weekend w Supraślu.
Nocleg koło Białegostoku: hotel w centrum czy dom w lesie?
Hotel w mieście ma sens, jeśli przyjeżdżacie na konferencję. Jeśli przyjeżdżacie odpocząć, lepiej spać tam, gdzie po zwiedzaniu nikt nie trąbi pod oknem. In The Woods to cały drewniany dom w Konnem koło Supraśla, około 30–40 minut od centrum Białegostoku i 10 minut od Supraśla. Kominek, kuchnia kaflowa, ogród z miejscem na ognisko i balia z hydromasażem, a za płotem Puszcza Knyszyńska. Dom wynajmujecie w całości, dla maksymalnie 8 osób.
Sprawdźcie ceny i szczegóły noclegu albo od razu wolne terminy w kalendarzu. Maciej odpowiada zwykle w kilka godzin, a przez telefon jeszcze szybciej: 722 765 101.